Panel dyskusyjny

Temat przewodni: Nauka jako praktyka oparta na dowodach

Gdyby mierzyć działalność naukową ilościowo, nauka i naukowcy znajdują się dziś w stanie niebywałego sukcesu. W 2024 roku na świecie opublikowano prawie trzy miliony artykułów naukowych – najwięcej w historii pomiarów. Co więcej, gdyby wierzyć samym naukowcom, wyniki prowadzonych prac są coraz bardziej przełomowe. Analizy wskazują, że częstość używania w artykułach takich słów jak „przełomowy”, „innowacyjny” i „bezprecedensowy” systematycznie wzrasta. Można jednak argumentować, że część tego rozwoju ma charakter pozorny i wynika raczej z rosnącej presji, by przedstawiać własne badania jako wyjątkowe i spektakularne, niż z rzeczywistego przyrostu przełomowych odkryć.

Ten sukces ilościowy i powiązany z nim szum medialny rodzi konsekwencje. Szersza publiczność często nie wie, w jaki sposób oceniać wyniki poszczególnych badań, nie wie też jak ocenić rzeczywistą wartość dowodową poszczególnych badań. To może prowadzić z kolei do odrzucenia dowodów naukowych jako takich. Również sami naukowcy nie zawsze radzą sobie z zalewem nowych odkryć.

W panelu przyjrzymy się temu, w jaki sposób można nawigować w morzu naukowych publikacji oraz jakie strategie mogą pomóc, by w nim nie utonąć. Porozmawiamy również o tym, jak skutecznie komunikować wiedzę naukową na zewnątrz oraz jak przedstawiciele akademii mogą wspierać osoby spoza niej w rozpoznawaniu rzetelnej wiedzy.

UCZESTNICY

prof. Maria Lewicka jest profesorem psychologii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Specjalizuje się w psychologii społecznej i środowiskowej a jej obecne zainteresowania badawcze dotyczą teorii miejsca, tożsamości lokalnej, przywiązania do miejsca, oraz pamięci miejsc w powiązaniu z historią i geografią Europy Środkowej i Wschodniej. Jeden cykl jej badań dotyczy pamięci zbiorowej miast, które zmieniły swoją przynależność państwową a zatem i populację po drugiej wojnie światowej. Za swoje badania przywiązania do miejsca i pamięci miejsca została uhonorowana prestiżową nagrodą Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Aktualnie koordynuje projekty badawcze dotyczące związku między percepcją miejsc w kategoriach esencjalistycznych i anty-esencjalistycznych a reakcją na fizyczne i społeczne transformacje miejsc. Jej podejście teoretyczne jest interdyscyplinarne, łączy teorie z nauk humanistycznych i społecznych (geografia człowieka, socjologia, historia) z teoriami i rygorystyczną metodologią zarówno sondażową jak i eksperymentalną. Publikuje w czasopismach z zakresu psychologii środowiskowej i społecznej. 

dr hab. Michał Wróblewski (prof. UMK) - filozof, socjolog, pracuje na stanowisku profesora uczelni w Instytucie Socjologii UMK; Realizuje badania w obszarze studiów nad nauką i technologią, socjologią zdrowia i medycyny oraz socjologii środowiskowej. Obecnie bada zjawisko sceptycyzmu szczepionkowego oraz aktywizmu obywatelskiego dotyczącego jakości powietrza. Kierował dwoma projektami finansowanymi ze środków Narodowego Centrum Nauki (w ramach konkursów Preludium oraz Sonata) oraz jednym finansowanym ze środków Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (w ramach konkursu Granty interwencyjne). Autor m.in. „Medykalizacji nadpobudliwości. Od globalnego standardu do peryferyjnych praktyk” (UNIVERSITAS, Kraków 2018) i „Socjologii epidemii. Wyłaniające się choroby zakaźne w perspektywie nauk społecznych (razem z Ł. Afeltowiczem, WN UMK, Toruń 2020).

Prowadzący: dr Adrian Wójcik, prof UMK - psycholog społeczny i prośrodowiskowy, pracownik Instytutu Psychologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Bada, jakie ograniczenia psychologiczne powstrzymują ludzi przed działaniem na rzecz ochrony środowiska naturalnego oraz w jaki sposób można je przezwyciężać. Próbuje również zrozumieć, jak skutecznie można komunikować wiedzę naukową z zakresu ekologii i nie tylko. Jest członkiem redakcji profesjonalnych pism naukowych z zakresu psychologii środowiskowej – Global Environmental Psychology oraz Journal of Environmental Psychology. Poza pracą naukową współpracuje również z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się ochroną środowiska.