Od obserwacji do dowodu: jak statystyka zmieniła psychologię?

Psychologia często przedstawiana jest jako nauka oparta na dowodach — ale czym właściwie są te dowody i jak powstają? Czy liczby rzeczywiście mówią same za siebie?

W trakcie warsztatu przyjrzymy się temu, jak statystyka stała się jednym z fundamentów współczesnej psychologii. Cofniemy się do początków tej dyscypliny, kiedy badacze dopiero zaczynali systematycznie weryfikować swoje hipotezy, i zobaczymy, jak wyglądało „dowodzenie” zanim pojawiły się znane dziś narzędzia analizy danych.

Prześledzimy rozwój podejścia statystycznego — od prostych opisów wyników, przez wprowadzenie testowania hipotez i p-wartości, aż po współczesne standardy analizy danych. Zastanowimy się również nad tym, jakie ograniczenia mają stosowane metody i dlaczego nawet poprawnie przeprowadzona analiza nie zawsze gwarantuje trafne wnioski.

Celem warsztatu jest pokazanie, że statystyka to nie tylko zestaw narzędzi, ale sposób myślenia, który kształtuje to, co w psychologii uznajemy za wiedzę.

dr Lilianna Kostrzanowska - adiunkt w Instytucie Psychologii UMK, wykładowca i statystyk współpracujący przy projektach badawczych. Na co dzień pracuje w środowisku R, pomagając przekładać pytania psychologiczne na rzetelne analizy danych. Twórca treści na blogu „Statystyka w Psychologii”. Stopień doktora uzyskała na podstawie pracy poświęconej klasycznemu i bayesowskiemu testowaniu hipotez w badaniach psychologicznych. Szczególnie interesuje się tym, jak zmieniało się rozumienie „dowodu” w psychologii — od jej początków po współczesność — oraz jakie konsekwencje ma to dla dzisiejszych badań. W swojej pracy łączy perspektywę statystyczną historyczną, pokazując, że statystyka to nie tylko narzędzie, ale sposób myślenia o nauce.